zaterdag 3 oktober 2015

Taal leren met een les over wolken; groep 7.

Omdat taal niet alleen aan bod komt tijdens de taalles, is het belangrijk dat kinderen wekelijks nieuwe woorden bijleren. Woordenschatonderwijs kan overal in toegepast worden en ik moet zeggen dat ik blij ben dat mijn praktijkbegeleidster het de hele dag door ook heel bewust doet, van rekenles tot crea-les. Daar kan ik veel van leren!

Voor mijn portofolio moeten we heel bewust oefenen in Taalzaakvakonderwijs. Toevallig heb ik inmiddels veel geleerd van mijn eigen kinderen, die brede interesses hebben en zich graag verdiepen in "zaakvakken". Zo "speelt" Micah graag met het weer. Vooral extreem weer heeft zijn voorkeur. Een periode lang zijn we platgegooid met vragen over het weer, hebben we boeken gelezen, en films en documentaires op Netflix en Youtube gekeken. Leuk voor spreekbeurten. En ook heel leuk voor het uitbreiden van woordenschat.

Ik heb voor mijn taalzaakvaklessen dan ook een tekst van het KMNI gekozen over wolken, gekregen van een BSO juf met een man die bij het KMNI werkt. Je kunt heel veel leuke dingen over het weer vinden op de site en zelfs op kijkdagen langs gaan en in het "echt" bekijken hoe het KNMI werkt.

Elke dag hebben we het in Nederland wel over het weer. Ik vind het altijd leuk om te voorspellen wat voor weer het wordt. Ik kijk met name naar de lucht hiervoor, net als weermannen en vrouwen. Dan is het extra fijn als je weet hoe wolken ontstaan en wat voor soorten wolken er allemaal zijn. De leerlingen kunnen er dagelijks mee oefenen, omdat er elke dag wel "iets" boven hun hoofden "hangt". Praktisch en herkenbaar dus.

Dit blog is met name voor de leerlingen en hun ouders en voor tijdens mijn les. Maar voor geïnteresseerde wolkenliefhebbers is het natuurlijk ook erg leuk. Ik bedoel maar, hoe cool is het om te vertellen dat de cumulussen eindelijk plaats hebben gemaakt voor een lucht met Cirussen of Cirrocumulussen en dat dit onder andere te zien is aan de Altostratus in de ochtend...

Deze afbeelding staat op het PDF over wolken

Deze afbeelding heb ik gevonden op de website van het KMNI. Alle wolkengeslachten en -families staan er op. Wat hangt er vandaag boven je hoofd? Kun jij het achterhalen met deze afbeelding?

Instructie:
De tekst behorend bij deze afbeelding gaan we behandelen.
Uit deze tekst halen wij een aantal begrippen die we gaan leren. Ik heb er 7 gekozen. Met deze begrippen gaan we de komende 4 lessen aan de slag.
Hier komt hij:
Wolkenfamilies en -geslachten
De Engelse apotheker en natuurkundige Luke
Howard ontwikkelde in de 18e eeuw een classificatie
voor wolken. De internationale wolkenclassificatie,
die ook het KNMI gebruikt, is
op deze indeling gebaseerd. Howard gebruikte
Latijnse namen om verschillende typen en vormen
wolken te beschrijven, zoals Cumulus voor
stapelwolken en Stratus voor gelaagde bewolking.
Nimbus betekent regen en Cirrus krullen
en veren.
Wolken worden op basis van onderscheid in
hoogte ingedeeld in vier verschillende ‘families’:
1. hoge wolken op circa 6 tot 12 km, vrijwel
helemaal bestaand uit ijskristallen; 2. middelhoge
wolken op circa 2 tot 6 km hoogte, veelal
bestaand uit onderkoelde waterdruppels; 3. lage
wolken onder circa 2 km, vooral bestaand uit
waterdruppels; en 4. verticaal ontwikkelde wolken,
die vaak op lage hoogte ontstaan en kunnen
uitgroeien tot in de hoogste laag.
Naast de hoogte is ook de vorm een belangrijk
verschil tussen wolken. Voor iedere vorm is er
een apart ‘geslacht’, tien in totaal. De tien wolkengeslachten
maken elk deel uit van een van de
vier families (A).

De woorden die wij gaan behandelen zijn ingekleurd:
Blauw voor de te leren begrippen. Je ziet ze staan er op verschillende manieren in.
Geel voor het extra begrip van de wolkengeslachten.
Paars is het bonuswoord.

De tekst op zich is niet zo moeilijk, maar het wordt moeilijk gemaakt door de lastige begrippen erin.
Dat is eigenlijk met alle kennisvakken zo. Voor ons is het misschien allemaal gesneden koek, maar voor leerlingen staan er zoveel nieuwe begrippen in, dat het soms alleen al daarom saai en ontmoedigend wordt een zaakles te volgen.

Hoe zit dat met wolken?

Hoe gaan we de begrippen leren?
We gaan de begrippen en het begrijpen van de vaktekst in 4 lessen aanleren.
De eerste les gaat met name over het aanbieden van de woorden in de zaakvaktekst. En daarbij gaan we er een beetje mee spelen.
Woordbegrip breidt zich uit als leerlingen leren "spelen" met de woorden zelf.
De leerlingen hebben de opdracht gekregen een woordweb te maken van de begrippen, zonder al te veel toelichting te hebben gehad. Ik heb ze lekker laten experimenteren en overleggen met elkaar.

Ik heb de woordwebben die ik zelf heb gemaakt rondom de begrippen gedigitaliseerd. Hieronder staan ze. Als je de woordwebben doorgenomen hebt, weet je eigenlijk al veel meer van de woorden en dus ook over de verschillende wolkensoorten. Kijk maar!
Woordweb 1 over geslacht


Woordweb 2 over classificatie



Woordweb 3 over gebaseerd

Woordweb 4 over ijskristallen

Woordweb 5 over onderkoeld


Woordweb 6 over wolkengeslachten

Bonuswoord:

Woordweb 7 over verticaal

De kinderen hebben de woorden op een kopie meegekregen naar huis. De opdracht is ermee te gaan "spelen". Ik ben benieuwd of ze dit ook gaan doen. Wie-o-wie heeft er mee ge-experimenteert tot de volgende les??

Op zaterdag 3 oktober zag de lucht er zo uit. Weet jij welke wolken dit zijn??





Op naar het volgende blog over de wolkenles....



Geen opmerkingen:

Een reactie posten